De mondzorglijn voor woonzorgcentra anno 2021

Een gezonde mond is voor kwetsbare ouderen heel belangrijk om fit te blijven. Het toepassen van een goede mondhygiëne is bij hen vaak moeilijker en daarom ook beduidend slechter dan die van de algemene bevolking.

Na zes jaar ‘Glimlachen.be’ en vier jaar ‘Reizende Tentoonstelling’ werd de ‘Mondzorglijn’ als preventie-instrument ontwikkeld. Een gezonde mond is voor kwetsbare ouderen heel belangrijk om fit te blijven. Het toepassen van een goede mondhygiëne is bij hen vaak moeilijker en daarom ook beduidend slechter dan die van de algemene bevolking. Daarom worden vaak ernstige en uitgebreide mondproblemen vastgesteld bij ouderen in woonzorgcentra. Onderzoeken rapporteren dat zowat iedere zorgafhankelijke oudere tandheelkundige zorg nodig heeft!

In het kader van het project procesbegeleiders mondzorg in woonzorgcentra worden door ‘Gezonde Mond’, in samenwerking met ‘Gezond Leven’, trouwens nog opleidingen georganiseerd. De scholing bestond (en bestaat nog steeds) uit een generieke (‘procesbegeleiding, hoe doe ik dat?’) en een thema specifieke (‘een mondzorgbeleid implementeren’) opleiding. Even meegeven dat mocht je, om allerlei redenen, het niet zien zitten om de volledige procesbegeleiding te geven, het mogelijk is om ondersteuning te krijgen. Zo werd een nieuwe structuur in het leven geroepen waarbij de meeste administratieve taken overgenomen worden door een assistente. Zij neemt een bijzonder groot deel van het takenpakket over. Zodat enkel de specifieke zaken, zoals de theoretische en praktische opleiding van zorgverleners, overblijft. En dat doen we maar al te graag!

De meeste administratieve taken worden overgenomen door een assistente zodat enkel de specifieke zaken, zoals de theoretische en praktische opleiding van zorgverleners, overblijft. En dat doen we maar al te graag!

Meestal worden er vier WZC toegewezen. Aangezien het persoonlijk contact prioritair is, is het geen slecht idee om vooraf eens kennis te maken met de directie en de groep enthousiastelingen, die je mag opleiden. Door de coronacrisis gaf ik mijn eerste theoretische sessie online, op 9/2/2021, een jaar later dan gepland. De directe contacten en de reacties van de deelnemers werden echter enorm gemist. Op 11/3 en 22/3 was ik eindelijk ‘live’ welkom in
WZC Het Prieelshof in Oordegem. Doel: het opleiden van het mondzorgteam.

In het eerste deel werd een theoretisch overzicht gegeven. Voor je immers kan werken aan een goede mondgezondheid bij de bewoners van je woonzorgcentrum is het belangrijk dat je overzicht hebt. Het IPM (individueel preventief mondzorgplan) is een tool om de mond(gezondheid) van de bewoners in kaart te brengen.
Via dit plan kom je meer te weten over:
• De status van de mond. Hoeveel en welke tanden heeft de bewoner nog, heeft de bewoner hulp nodig bij de uitvoering van de dagelijkse mondzorg en draagt de bewoner een prothese.
• Mondgezondheid. Verloopt de dagelijkse mondzorg goed, is er nood aan een betere dagelijkse mondzorg en is er nood aan professionele mondzorg.
• Doorverwijzing naar professionele mondzorg. Aanwezigheid van een huistandarts en laatste jaarlijks tandartsbezoek.

Het is het trouwens het opmerken waard dat veel mondgezondheidsproducten toegevoegde stoffen als laurylsulfaat of dodecylsulfaat bevatten.

Aan de hand van de BelRAI ‘Mond en Tanden’ wordt de mondgezondheid van de bewoner vastgesteld. Aangeraden wordt om deze elke 6 maanden af te nemen. De conclusie van de BelRAI ‘Mond en Tanden’ wordt in het IPM opgenomen. Er wordt individueel nagegaan hoe de mondhygiëne van de bewoner is en of er nood is aan professionele zorg. Op basis hiervan kunnen er verdere stappen ondernomen worden om de mondgezondheid te verbeteren.

Tijdens het praktisch gedeelte werden de vaardigheden die nodig zijn voor het invullen van het mondzorgplan en het uitvoeren van een goede dagelijkse mondzorg ingeoefend bij enkele bewoners die als vrijwilliger wilden optreden. De zorgverleners gebruikten de aangereikte materialen om de mondhygiëne uit te voeren. Ik hielp waar nodig.

Bovendien is er ook een sociaal aspect verbonden aan mondgezondheid: mensen in kansarmoede hebben vaak minder toegang tot informatie over mondhygiëne of tandheelkundige zorg en zijn bijgevolg vatbaarder voor mondaandoeningen. Dat is jammer, want degelijke kennis van mondhygiëne

Zowel de bewoners als de leden van het mondzorgteam waren zeer enthousiast en hadden een goed gevoel over de verdere implementatie. Het is me nu overduidelijk dat begeleiding rond mondzorg zeker geen overbodige luxe is in woonzorgcentra. Heel wat ouderen hebben een slecht gebit en ondervinden hierdoor problemen. Een betere mondzorg verhoogt hun levenskwaliteit: ze hebben minder pijn, minder ontstekingen, genieten meer van hun maaltijden en het leven. En dat is bovendien goed voor hun algemeen welzijn. Er zijn nog steeds WZC die een begeleider zoeken!

Bron: VVT Magazine September 2021 – Auteur: Jean-Marie Van der Linden

Scroll naar top